Βενζίνη στα 2 ευρώ το λίτρο - Σχέδιο μείωσης Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και ευρωπαϊκή «ρήτρα σωτηρίας» για τα δημοσιονομικά

Με την ενεργειακή κρίση να δείχνει τα «δόντια» της και να δοκιμάζει τις αντοχές των καταναλωτών, καθώς η τιμή της βενζίνης ακόμη και στην Αθήνα έχει φθάσει να πωλείται στα 2 ευρώ το λίτρο, η κυβέρνηση επιστρατεύει τον μεγάλο «μπαζούκα» της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα (ΕΦΚ) προσβλέποντας σε ειδική ρήτρα διαφυγής από τις Βρυξέλλες ώστε να κάνει λιγότερη ακριβή την μετακίνηση στους ελληνικούς δρόμους.

Η μείωση θα είναι περιορισμένη, δηλαδή θα ισχύσει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα προκειμένου να συγκρατηθούν οι απώλειες εσόδων για τα κρατικά ταμεία, οι οποίες θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα και τους στόχους του φετινού προϋπολογισμού.

Ο ΕΦΚ στη βενζίνη φτάνει σήμερα τα 70 λεπτά ανά λίτρο ενώ στο πετρέλαιο είναι ελαφρώς χαμηλότερος, με την Ελλάδα να βρίσκεται -σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ- στην πρώτη πεντάδα των κρατών με τα υψηλότερα ποσοστά έμμεσης φορολογίας.
Οι υψηλοί συντελεστές στους ΕΦΚ ενισχύουν τα δημόσια έσοδα, αλλά ταυτόχρονα συντηρούν την ακρίβεια και επιβαρύνουν δυσανάλογα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, πλήττοντας περισσότερο τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα. Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, οι ετήσιες εισπράξεις από τον ΕΦΚ στην βενζίνη ανέρχονται σε 2,095 δισ. ευρώ και από το πετρέλαιο 1,5 δισ. ευρώ.

Φόροι το 60% της τιμής

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο υψηλός ΕΦΚ. Είναι και ο ΦΠΑ 24% που προστίθεται πάνω στον ειδικό φόρο με αποτέλεσμα φόροι και τέλη να αντιστοιχούν στο 60,40% της τελικής τιμής. Δηλαδή, ο καταναλωτής πληρώνει περισσότερα στο κράτος από ότι για το ίδιο το καύσιμο.
Αυτό έχει μια κρίσιμη συνέπεια: όταν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου πέφτουν, η αποκλιμάκωση στη λιανική είναι περιορισμένη.
Τώρα με κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και την εκτόξευση της τιμής του αργού πετρελαίου, το οποίο χθες 18/3 ξεπέρασε τα 108 δολάρια το βαρέλι, από 103 δολάρια την προηγούμενη συνεδρίαση, έχουν παγιώσει την τιμή της αμόλυβδης στα μεγάλα αστικά κέντρα στα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ σε απόσταση αναπνοής από το επίπεδο αυτό βρίσκεται και το πετρέλαιο κίνησης.
Στην επαρχία και στα νησιά, οι τιμές κινούνται πάνω από τα 2 ευρώ... υπάρχουν τιμές έως τα 2,14 ευρώ και εκτιμήσεις ότι σε ένα κακό σενάριο θα φθάσει στα 2,5 ευρώ.

Η ρήτρα ευελιξίας από την ΕΕ

Στόχος της κυβέρνησης είναι η μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα να συνδυαστεί με ρήτρα ευελιξίας από την Ε.Ε., ώστε να μην επιβαρυνθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι και τα ελλείμματα. Η ελληνική πρόταση, την οποία θα καταθέσει ο πρωθυπουργός στους ομολόγους του στη σημερινή (19/3) Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, προβλέπει την εφαρμογή ειδικής ρήτρας διαφυγής για τις ενεργειακές δαπάνες.
Η ρήτρα αυτή θα επιτρέπει στις κυβερνήσεις να μειώνουν τους ΕΦΚ όταν οι διεθνείς τιμές βρίσκονται σε μεγάλη άνοδο και το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης να μην προσμετράται στο έλλειμμα ή στους στόχους των πλεονασμάτων.

Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr